نماز اشراق را توضيح دهيد.
نماز اشراق جزوي از نماز سنت ضحي است.
نماز ضحي بصورت دو رکعت دو رکعت خوانده مي شود، هر قدر که نمازگزار توانايي داشت مي تواند از
هنگام بالا آمدن و طلوع خورشيد به اندازه يک نيزه تا هنگام زوال خورشيد از وسط آسمان يعني تا قبل از
اذان ظهر بصورت دو رکعت دو رکعت نماز بخواند، و حداقل آن نيز دو رکعت است.
پس مي توان آنرا دو رکعت يا چهار رکعت يا شش رکعت يا هشت رکعت و .. خواند، که مستحب است (اگر
کسي خواست تا بيشتر از دو رکعت بخواند) بعد از هر دو رکعت سلام دهد و بعد دو رکعت ديگر را بخواند.
و صلاة الضحي عبادتي است مستحب، هرکـس خواستار پاداش نيک آنست آن را بگزارد و الا در ترک آن
هيچگونه گناهي متوجه نمازگزار نـميگردد.
از ابوذر روايت است که پيامبر صلي الله عليه وسلم فرمود : (يصبح علي کل سلامي من أحدکم صدقة، فکل
تسبيحة صدقة، وکل تحميدة صدقة، و کل تهليلة صدقة، وکل تکبيرة صدقة، و أمر بالمعروف صدقة، ونهي عن
المنکر صدقة، و يجزي من ذلک رکعتان يرکعهما من الضحي)
«درهر روز بخاطر هر بند و مفصلي بر شما صدقه لازم است، پس هر سبحان الله، و الحمدلله،
و لا إله إلاالله، و هر الله أکبر صدقه است و همچنين امر به معروف و نهي از منکر صدقه به حساب ميآيد و
خواندن دو رکعت نماز ضحي جاي همه آنها را ميگيرد». صحيح مسلم (720).
نماز اشراق نيز همان نماز ضحي است و يا مي توان گفت که نماز اشراق جزوي از نماز ضحي است، زيرا
مستحب است که اين نماز (اشراق) بعد از طلوع خورشيد خوانده شود.
بعبارتي نماز اشراق (فقط) دو رکعت نماز است که بعد از طلوع خورشيد و ارتفاع آن خوانده مي شود، براي
کسي که نماز صبح را در مسجد بصورت جماعت خوانده و سپس در محل نمازش نشسته و مشغول ذکر
خداوند بوده تا آنکه خورشيد طلوع کرده و دو رکعت نماز مي خواند.
و در فضيلت آن حديث از پيامبر صلي الله عليه وسلم وارد شده که ايشان فرمودند:
(مَنْ صَلَّى الْغَدَاةَ فِي جَمَاعَةٍ ثُمَّ قَعَدَ يَذْكُرُ اللَّهَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ ، ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ ، كَانَتْ لَهُ كَأَجْرِ حَجَّةٍ ،
وَعُمْرَةٍ ، تَامَّةٍ ، تَامَّةٍ ، تَامَّةٍ) روايت ترمذي (586) از حديث أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رضي الله عنه .
يعني: «هرکس نماز صبح را همراه جماعت بخواند، سپس سرجاي خود بنشيند و ذکر الله تعالي نمايد تا آنکه
خورشيد طلوع مي کند، سپس دو رکعت نماز بخواند، براي او اجري همانند اجر حج و عمره اي تمام و تمام
و تمام نوشته مي شود».
البته بعضي از محدثين اين حديث را ضعيف دانسته اند، ولي برخي ديگر همچون علامه الباني و ابن باز
رحمهما الله حديث را حسن مي دانند و لذا آنرا قابل حجت دانسته اند.
(صحيح سنن الترمذي و "فتاوى الشيخ ابن باز" (25/171) .
وقت آن نيز همان وقت نماز ضحي است، ولي بهتر است که در ابتداي وقت (هنگام طلوع و ارتفاع خورشيد
قدر يک نيزه که تقريبا يک ربع ساعت بعد از طلوع طول مي کشد) خوانده شود. و تعداد رکعات آن دو رکعت
است و اگر کسي ادامه دهد نماز ضحي را ادامه داده است. بنابراين نماز اشراق عبارتست از: خواندن دو
رکعت نماز در ابتداي محدوده ي وقت نماز ضحي..
نکته: خواندن نماز اشراق يا ضحي بصورت جماعت، جايز است. بشرطيکه اين عمل هميشگي و مستمر
نباشد و بلکه گهگاهي صورت گيرد.