اولا لازمست متذکر شد که جايز نيست گفته شود: «قرآن را فراموش کردم» بلکه بايد گفت: 

«قرآن از سينه ام فراموش شد»، 

عبدالله ابن مسعود رضي الله عنه روايت مي کند که پيامبر صلي الله عليه وسلم فرمودند:

 «بِئْسَ مَا لأَحَدِهِمْ أَنْ يَقُولَ: نَسِيتُ آيَةَ كَيْتَ وَكَيْتَ، بَلْ نُسِّيَ، وَاسْتَذْكِرُوا الْقُرْآنَ، فَإِنَّهُ أَشَدُّ تَفَصِّيًا مِنْ صُدُورِ

الرِّجَالِ مِنَ النَّعَمِ». (بخارى:5032)

يعني: «چقدر بد است براي كسي كه مي‌گويد: فلان و فلان آيه را فراموش كرده‌ام. بلكه فراموش گردانيده 

شده‌اند. قرآن را زياد تلاوت كنيد زيرا قرآن، سريعتر از فرار كردن شتر، از سينه مردم، مي‌گريزد».

دوما: شکي نيست که هر انساني در فراموشي قرار مي گيرد، خصوصا که به کار و مشغله اي مشغول

باشد، اما با اين وجود شايسته است که انسان در بازآوري و يادآوري مطالب فراموش شده خصوصا قرآن 

کريم و احاديث نبوي صلي الله عليه وسلم تلاش کند و براي رفع مشکل برنامه ريزي دقيق و درستي انجام 

دهد تا همواره بر مشکل فراموشي فايق شود، و سهل انگاري در اين خصوص جفا و ظلم در حق 

خويش است..

ابوموسي اشعري رضي الله عنه روايت مي کند که پيامبر صلي الله عليه وسلم فرمودند:

 «تَعَاهَدُوا الْقُرْآنَ، فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَهُوَ أَشَدُّ تَفَصِّيًا مِنَ الإِبِلِ فِي عُقُلِهَا». (بخارى: 5033)

«از قرآن، مواظبت كنيد (همواره آنرا تلاوت نماييد) سوگند به ذاتي كه جانم در دست اوست، قرآن سريعتر از

شتري كه زانويش بسته باشد، مي‌گريزد».

ابن بطال مي گويد: معناي اين حديث با دو آيه قرآن منطبق است. يکي در آنجا که خداوند متعال مي فرمايد:

"إنا سنلقي عليک قولا ثقيلا" ، و ديگري آنجايي که فرموده است: "و لقد يسرنا القرآن للذکر". از اين رو، 

هر کس که قرآن را زياد تکرار کرد و بر حفظ آن مداومت ورزيد، خداوند قرآن را براي او آسان مي گرداند

و هر کس که از آن اعراض کرد، قرآن را از او مي جهاند. (فتح الباري)

و از ابن عمر رضي الله عنه نيز روايت شده که پيامبر صلي الله عليه وسلم فرمودند:

 «إِنَّمَا مَثَلُ صَاحِبِ الْقُرْآنِ كَمَثَلِ صَاحِبِ الإِبِلِ الْمُعَقَّلَةِ، إِنْ عَاهَدَ عَلَيْهَا أَمْسَكَهَا، وَإِنْ أَطْلَقَهَا ذَهَبَتْ».

(بخارى:5031)

«مثال قاري قرآن مانند صاحب شتري است كه زانوي آنرا بسته باشد. اگر از او نگهداري كند، نزدش مي‌ماند و اگر او را رها سازد، مي‌رود».

سوما: بعضي از علما همچون تعدادي از علماي شافعيه گفته اند که فراموش کردن قرآن گناه کبيره است، و 

بعضي ديگر از علما همچون ابن تيميه گفته اند که گناه است ولي کبيره نيست

 (مجموع الفتاوى ( 13 / 423 ) و بعضي ديگر از علما فرموده اند که اگر کسي به دليل مشغله و کار 

فراموش کند، گناهکار نيست ولي او در مصيبت بزرگي افتاده است..

خودداري از تکرار آيات حفظ شده، موجب فراموشي آنها مي شود و فراموشي نشان دهنده بي توجهي و

سستي نشان دادن نسبت به قرآن است. لذا شايسته است که شما در حفظ و يادآوري قرآن همت کنيد، چرا

که در روز قيامت هرکس قرآن بيشتري از حفظ باشد، جايگاهش رفيعتر خواهد شد. 

چرا که پيامبر صلي الله عليه وسلم فرمودند: « يجيء القرآن يوم القيامة كالرجل الشاحب يقول لصاحبه: هل 

تعرفني؟ أنا الذي كنت أسهر ليلك وأظمئ هواجرك، وإن كل تاجر من وراء تجارته، وأنا لك اليوم من وراء كل 

تاجر، فيعطى الملك بيمينه والخلد بشماله ويوضع على رأسه تاج الوقار ويكسى والداه حلتين لا تقوم لهم الدنيا

وما فيها، فيقولان: يا رب! أنى لنا هذا؟ فيقال: بتعليم ولدكما القرآن. وإن صاحب القرآن يقال له يوم القيامة:

اقرأ وارق في الدرجات ورتل كما كنت ترتل في الدنيا، فإن منزلك عند آخر آية معك»  

يعني: قرآن به روز قيامت و آنگاه که مردمان از قبر زنده مي شوند، بسان مردي در مقابل حافظ خود قرار 

مي گيرد و مي گويد: آيا مرا مي شناسي؟ حافظ مي گويد: نه! قرآن مي گويد من دوست تو قرآن هستم که در 

تنهايي تو را سيراب نمودم و موجب بيداري شب هايت شدم. هر تاجري در پي کسب خود مي رود و تو امروز 

سود فراوان خواهي برد. سپس فرشته اي در سمت راست او قرار مي گيرد و بهشت در سمت چپش. روي 

سرش تاج وقار نهاده مي شود، بر والدينش لباس بهشتي پوشانده مي شود. آنها تعجب مي کنند و مي پرسند 

که اين ها چرا به ما پوشانده شده است؟! به آنها گفته مي شود که بدان سبب که فرزندتان قرآن را حفظ کرده 

است. سپس به حافظ قرآن گفته مي شود که تلاوت کن و منازل بهشت را بپيما و و او تا زماني که در حال

تلاوت است، همچنان منازل بالاتري از بهشت را مي پيمايد. (مسند امام احمد/ حديث 21892).

 ابن کثير اين حديث را حسن مي داند و آلباني آن را در سلسله احاديث صحيح خود

به شماره 2829 آورده است.