فضيلت روز جمعه
روز جمعه نسبت به ديگر روزهاي هفته خصوصيتها و مميزاتي دارد که خداوند متعال توسط آنها آن روز را
فضل بخشيده است.
در حديث صحيح آمده است که جمعه بهترين روزهاي هفته است. ابوهريره رضي الله عنه ميگويد، پيامبر
صلي الله عليه وسلم فرمود: «خير يوم طلعت فيه الشمس يوم الجمعة: فيه خلق آدم عليه السلام، وفيه أدخل
الجنة وفيه أخرج منها و لا تقوم الساعة إلا في يوم الجمعة».
يعني: «بهـترين روز، روز جمعه است: در آن روز آدم آفريده شد، و در آن روز به بهشت در آورده شد، و
در آن روز از آنجا اخراج گرديد و روز رستاخيز نيز روز جمعه شروع ميشود».
به روايت مسلم (854) و ابوداود و نسائي و ترمذي که آن را «صحيح» دانسته است.
از اوس بن اوس رضي الله عنه ثابت است كه رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمودند:
« إِنَّ مِنْ أَفْضَلِ أَيَّامِكُمْ يَوْمَ الْجُمُعَةِ ، فِيهِ خُلِقَ آدَمُ عَلَيْهِ السَّلَام ، وَفِيهِ قُبِضَ ، وَفِيهِ النَّفْخَةُ ، وَفِيهِ الصَّعْقَةُ ،
فَأَكْثِرُوا عَلَيَّ مِنْ الصَّلَاةِ فَإِنَّ صَلَاتَكُمْ مَعْرُوضَةٌ عَلَيَّ».
يعني: «همانا جمعه بهترين روزهاي شماست، که در آن آدم خلق شد، و در آن روز فوت کرد، و در آن روز
نفخ صور دميده مي شود، و در آنروز صاعقه (برپايي قيامت) روي مي دهد، پس در آن روز بسيار بر من
صلوات بفرستيد زيرا درود و سلام شما بر من عرضه مي شود».
و از ابولبانه البدري روايت است که پيامبر صلي الله عليه وسلم فرمود: «سيد الايام يوم الجمعة وأعظمها
عند الله تعالى، وأعظم عند الله تعالى من يوم الفطر ويوم الاضحى، وفيه خمس خلال: خلق الله عزوجل فيه
آدم عليه السلام، وأهبط الله تعالى فيه آدم إلى الارض، وفيه توفى الله تعالى آدم، وفيه ساعة لا يسأل العبد
فيها شيئا إلا آتاه الله تعالى إياه ما لم يسأل حراما، وفيه تقوم الساعة، ما من ملك مقرب ولا سماء ولا أرض،
ولا رياح ولا جبال ولا بحر إلا هن يشفقن من يوم الجمعة»
ابن ماجه (1084) . وحسَّنه الشيخ الألباني في صحيح الجامع رقم (2279) .
«روز جمـعه آقاي روزها و بزرگترين آنها در نزد خدا است و در نزد خداوند از روز عيد فطر و روز عيد
قربان بزرگتر است. در آن روز پنج خصلت هست: آدم عليه السلام در آن روز آفريده شده است و در آن روز
خداوند او را بر زمين فرود فرستاده است و در آن روز وفات يافته است. در روز جمعه ساعتي وجود دارد
که در آن ساعت بنده، هر چيزي را از خدا بخواهد به وي ارزاني ميدارد، مادام که چيز حرامي را تقاضا
نکند. و در آن روز، رستاخيز بر پا ميشود. همه فرشتگان مقرب و آسمان و زمين و باد و کوه و دريا، همه
از روز جمعه ميترسند و از آن هراس دارند». به روايت احمد و ابن ماجه. عراقي گفته است:
اسناد آن «جيد» است.
و از جمله فضيلتهاي روز جمعه، نماز جمعه است که از بزرگترين نمازهاست.
از ابوهريره رضي الله عنه روايت است که پيامبر صلي الله عليه وسلم فرمود : (من اغتسل ثم أتي الجمعة
فصلي ما قدر له، ثم أنصت حتي يفرغ من خطبته، ثم يصلي معه غفرله ما بينه و بين الجمعة الأخري و فضل
ثلاثة أيام) «هرکس در روز جمعه غسل کند و به نماز جمعه برود و آنچه براي او مقدر شده نماز بخواند؛
سپس تا فراغت (امام) از خطبه سکوت کند، سپس با او نماز بخواند، گناهان (صغيره) بين اين جمعه و جمعه
ديگرش و سه روز اضافه بر آن بخشوده ميشود».مسلم (857)
و نيز از جمله با فضيلت ترين نمازها؛ اداي نماز صبح روز جمعه بصورت جماعت است.
از عبدالله ابن عمر رضي الله عنه روايت شده که گفت: قال الرسول صلى الله عليه وسلم : ( أفضل الصلوات
عند الله صلاة الصبح يوم الجمعة في جماعة ) . رواه البيهقي في "شعب الإيمان"
. وصححه الألباني في صحيح الجامع (1119) .
يعني: رسول خدا صلي الله عليه وسلم فرمودند: «افضلترين نمازها نزد خداوند متعال، نماز صبح روز جمعه
بصورت جماعت است».
همچنين يکي از فضيلتهاي روز جمعه اينست که در اين روز ساعتي وجود دارد که دعا کردن در آن وقت
مستجاب است، از ابوهريره رضي الله عنه روايت شده است که فرمود: پيامبر صلي الله عليه وسلم از روز
جمعه ياد کرد و فرمودند: «فِيْهَا سَاعَةٌ لا يُوَافِقُهَا عَبْدٌ مُسْلِمٌ، وَهُوَ قَائِمٌ يُصَلِّي يَسْأَلُ اللَّهَ شَيْئاً، إِلاَّ أَعْطَاهُ إِيَّاهُ»
«در روز جمعه ساعتي هست که اگر بندهي مسلمان، به آن برخورد کند و در آن حال، از خداوند چيزي
مسألت نمايد، خداوند حتماً نيازش را برآورده ميکند». (اين را فرمودند) و سپس با دست خود اشاره به کوتاه
نمودن آن وقت فرمودند. بخاري (935)، مسلم (852).
اکثر علما فرموده اند که آن ساعت بعد از نماز عصر است.
از جابر رضي الله عنه روايت است که پيامبر -صلى الله عليه وسلم- فرمود : (يوم الجمعة اثنتا عشرة ساعة،
لايوجد فيها عبد مسلم يسأل الله عزوجل شيئا إلا آتاه، فالتمسوها آخر ساعة بعد صلاة العصر)
ابوداود(1048) و نسائي (1389).
«روز جمعه دوازده ساعت است (در اين ميان ساعتي هست که) هر بنده مسلماني در آن ساعت از خداوند
چيزي بخواهد حتما به او ميدهد، آن را در آخرين ساعت روز جمعه بعد از نماز عصر جستجو کنيد».
ابوداود و نسائي و حاکم آن را روايت کردهاند و لفظ حديث روايت نسائي است.
اما برخي از علما با استناد به حديثي ديگر، گفته اند که آن ساعت اجابت بعد از نماز عصر نيست، بلکه
احتمالا در فاصله ي بين دو خطبه باشد و لذا حکم به استحباب دعا کردن در آن لحظه کرده اند. دليل آنها حديث زير است:
ابوموسي اشعري رضي الله عنه گفت: (سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول - يعني في ساعة الجمعة
- : «ِهيَ مَا بَيْنَ أَنْ يَجْلِسَ الإِمَامُ إِلى أَنْ تُقْضَى الصَّلاَةُ»).
يعني: از رسول خدا صلي الله عليه وسلم شنيدم که (درباره ي ساعت اجابت روز جمعه) مي فرمود: آن
ساعت مابين لحظه ايست که امام مي نشيند تا آنکه نماز بپايان مي رسد. (يعني از لحظه ايکه امام بين دو
خطبه مي نشيند بعد خطبه ي دوم را شروع کرده و بعد نماز را اقامه مي کنند.)
و بعضي ديگر از علما فرموده اند که اميد است اين ساعت اجابت در هر دو لحظه قرار بگيرد.
از جمله فضيلتهايي که بعضي از علما براي روز جمعه ذکر کرده اند اينست که هرکس در شب و روز جمعه
فوت کند از عذاب قبر در امان خواهد بود، البته استناد آنها حديثي است که در مورد صحت آن شک وجود
دارد:«مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَمُوتُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ أَوْ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ إِلاَّ وَقَاهُ اللَّهُ فِتْنَةَ الْقَبْرِ». احمد و ترمذي
يعني: هر مسلماني كه روز جمعه يا شب جمعه فوت كند، خداوند از عذاب قبر نجاتش مي دهد.
بنابراين روز جمعه داراي خصوصياتي هست که آنرا نسبت به ديگر روزهاي هفته فضيلت بخشيده و مبارک
کرده است، البته بايد دانست که اين خصوصيات و فضيلتها موجب خواهند شد تا مسلمانان در اين روز عبادت
و نيايش بيشتري انجام دهند، چرا که روز جمعه روز عبادت و دعا و نيايش و تلاوت قرآن است، و اين
اعمال موجب مي شوند تا ما از فضيلت آنروز برخوردار شويم، وگرنه بودن ما در روز جمعه بخودي خود
موجب فضيلت نيست، و اين اعمال ماست که موجب مي شود از فضايل اينروز بهره مند شويم يا خير